خراسان جنوبی

(استان)

favourite
share

توصیف استان خراسان جنوبی

 

خراسان حنوبی، استانی کویری با بناهای تاریخی و قنات‌های متعدد و با فرهنگی غنی و معماری خاص است. خراسان جنوبی همچنین مرکز مهم کشت زعفران و زرشک است.

در شرق کشور و در نواری مرزی با کشور افغانستان استانی کویری قرار دارد که زمانی بخشی از خراسان بزرگ بوده است. سرزمین کهن خراسان که از سال ۱۳۸۳ و در تقسیمات کشوری به سه استان تقسیم شده است ( خراسان رضوی ، خراسان شمالی ، خراسان جنوبی )، بخشی از سرزمین «قُهستان» (معرب کوهستان) کهن است. این سرزمین از شمال شرق تا هرات در افغانستان و از غرب و جنوب تا کویر لوت و منطقه سیستان در استان سیستان و بلوچستان  کنونی ادامه داشته است، قاین  و تون (توس امروزی) از شهرهای مهم آن به شمار می‌رفته و مرکز آن قاین، سکونت‌گاه برخی از اقوام آریایی بوده است. قاین  از دوران قاجار به امروز به تدریج اهمیت خود را از دست می‌دهد و بیرجند  به عنوان مرکز و شهر مهم منطقه جایگزین آن می‌شود.

خراسان جنوبی سومین استان وسیع کشور است و شهرستان طبس  با مساحت ۵۷‌ هزار کیلومترمربع، بزرگ‌ترین شهرستان خاورمیانه نام گرفته که بخش عمده آن را کویر و بیابان تشکیل می‌دهد که می‌تواند مقصد مهمی برای گردشگری، بومگردی، طبیعت‌گردی و کویرنوردی استان قرار گیرد. آب و هوای خشک و بیابانی و با ميانگين بارندگی سالانه ۱۳۴ ميلی‌متر، آب و هوای غالب در استان خراسان جنوبی است. هر چند در نواحی کوهستانی و مرتفع، اقلیم کمی معتدل‌تر می‌شود، با این حال خراسان جنوبی را می‌توان بعد از استان کرمان  دومین استان بیابانی ایران نامید. یکی دیگر از خصوصیات بارز جغرافیایی این استان وزش بادهای ۱۲۰ روز سيستان است که چرخ آسبادهای این استان را در فصل برداشت گندم می‌چرخاند تا کشاورزان بتوانند از این نیروی طبیعی برای تهیه آرد استفاده کنند. در بخش کشاورزی همچنین از زرشک، عناب و زعفران به عنوان محصولات برجسته خراسان جنوبی اسم برده می‌شود.

از ویژگی‌های خراسان جنوبی، معماری جالب توجه روستاهایش است که در منطقه طبس  بیش از سایر مناطق خودنمایی می‌کند. باغ‌ ایرانی با درختان سر به فلک کشیده در شهرهای مختلف استانی چنین کویری، قنات‌های قدیمی، قلعه‌های اسماعیلی و آسبادهایی که جلوه مهندسی کهن و خاص خود را  بیشتر از هر چیز دیگری به نمایش می‌گذارند، به همه این‌ها جاذبه‌های طبیعی حاصل از وجود کوه‌ها و دره‌های ییلاقی، چشمه‌های آب‌گرم، پهنه‌های گسترده کویری و سازه‌های طبیعی حاصل از فرسایش باد و باران را باید اضافه کرد.