گلابتون دوزی


گلابتون دوزی یکی از انواع رودوزی‌ها در بین صنایع دستی ایران است که در استان هرمزگان، جزیره قشم، بندرعباس، گناوه و ... رواج دارد.

گلابتون ­‌دوزی یکی از انواع رودوزی‌های سنتی ایران است که در آن بیشتر متن پارچه با نوعی نخ به نام گلابتون پوشانده می‌شود. این دوخت به «كم‌­دوزی» نیز مشهور است.

گلابتون، طلایی است كه از حديده می‌کشند و به شکل ريسمان­‌هاي باريك می‌سازند. در حال حاضر از نخ­هايی كه روكش فلزي زرد يا نقره‌ای دارد، استفاده می‌کنند.

تولید کنندگان این محصول بیشتر دختران و زنان هستند و این دوخت به صورت عمده در جزایر خلیج فارس و شهرهای استان هرمزگان  و برخی شهرهای غربی استان سیستان و بلوچستان  رواج دارد. مصرف عمده این دوخت بر روی لباس‌های سنتی مردم این منطقه و به ویژه بر روی شلوارهای موسوم به شلوار بندری است، ولی با این وجود از این دوخت برای تزیین سایر انواع پوشاک و وسایل منزل نیز استفاده می‌شود. 

مراحل انجام گلابتون‌ دوزی:

ابتدا نقش مورد نظر را بر روی پارچه کپی می‌کنند. سپس پارچه را بر روی دايره‌­ای چوبی كه «كم» يا «كمان» نام دارد قرار داده و اطراف آن را به وسيله يك نوار یا کش محکم می‌بندند و پارچه را از اطراف می­‌كشند تا مانند پوست بر روی کم قرار گیرد. سپس هنرمند به كمك قلاب و نخ گلابتون، عمل دوخت را انجام می‌دهد. برای دوخت هنرمند دست چپ خود را در قسمت پشت پارچه قرار داده و قلاب را در دست راست نگه میدارد و آن گاه از روی كار، قلاب را به داخل پارچه فرو برده و با دست چپ نخ را که از يك سو به قرقره متصل است، به نوك برجسته قلاب آويخته و آن را از پارچه بيرون می‌كشد و دوباره به داخل پارچه فرو برده و این کار را ادامه می‌دهد و به اين ترتيب انواع دوخت بر روی پارچه ایجاد می‌شود. هم‌چنین امروزه از تخ‌های ابریشمی رنگی و پولک‌های رنگی برای دوخت استقاده می‌شود.

ایران بندرعباس رودوزی صنایع دستی فرهنگ قشم هرمزگان گلابتون دوزی

شهرهایی که صنعت گلابتون دوزی در آن‌ها رواج دارد