تاریخی


تاریخی

favourite
share

سد کریت

در نزدیکی روستای کریت و بر روی رودخانه کریت سد قدیمی به نام کریت واقع شده است. از قرون گذشته سد قدیمی کریت با مخزنی با حجم بیش از یک میلیون مترمکعب وظیفه تامین آب روستاهای پایین دست را بر عهده داشته است. سدکریت طبس  با ارتفاع ۶۰ متر مدت ۵۵۰ سال بلندترین سد جهان محسوب می‌شد و یکی از بزرگ‌ترین شاهکارهای صنعت مهندسی ساختمان به شمار می‌رود. از دو هزار سال پیش تا اول قرن بیستم بلندترین سدهای قوسی جهان (ایزد خواست فارس، کبار قم و کریت طبس) در ایران احداث شده است. شاید بتوان سدکریت را جز شگفت انگیزترین دستاوردهای بشر در قرون وسطی نامید. قوسی بودن سد از ویژگی‌های منحصر به فرد آن است. سدهای قوسی مقاومت بیشتری در مقابل فشارهای ناگهانی، زلزله و حوادث طبیعی دارد.
دریچه و مجرایی در بدنه سد برای انتقال آب به پشت سد وجود داشته و سوراخ‌های متعددی در ارتفاع سد وجود دارد که اندازه‌های دقیق و متناسبی دارد و این سوراخ‌ها به نام قفل خوانده می‌شود. ارتفاع قسمت بیرونی بند از کف رودخانه ۵۲ متر، عمق حوضچه آبگیر ۲۰ متر، طول آن در قسمت تاج ۵۲ متر و ضخامت تاج آن تنها ۱.۲ متر بوده و در چهار مرحله احداث شده است. این سد بیش از یک هزار مرتبه روگذری سیلاب را تجربه کرده است. حدود ۱۵۰ سال قبل چهار متر به ارتفاع بند افزوده شده که این افزایش سبب جلوگیری از متروکه شدن آن شده است.