تبلیغ در بانی

Historical world heritage

Chogha Zanbil Ziggurat

(Attraction)

Khuzestan Shush



Historical world heritage

World Heritage : Registered

favourite
share

Chogha Zanbil Ziggurat

زیگورات چغازنبیل در جنوب غربی ایران، در شهرستان شوشِ استان خوزستان، قرار گرفته است. این بنا نخستین بار توسط «براون Boraven» کارشناس نیوزلندی شرکت نفت ایران و انگلیس در سال ۱۹۳۶ میلادی کشف گردید و طی سالهای ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۳ میلادی توسط رومن گیرشمن حفاری گردید.

چغازنبیل در سال ۱۳۵۸ به عنوان اولین اثر تاریخی از ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت و معماری منحصر به فرد آن، تا پیش از کشف زیگورات‌های کُنار صَندَل و تپه سیَلْک، تنها نمونهٔ یافت شده از این نوع بنا در ایران بود. برخلاف زیگورات‌های بین‌النهرین که طبقات آنها بر روی یکدیگر قرار می‌گیرند، تمامی طبقات پنجگانه زیگورات چغازنبیل، به موازات یکدیگر از سطح زمین احداث شده‌اند. ارتفاع آن ۵۲ متر در ۵ طبقه بوده‌ است که امروزه ارتفاع ۲۵ متر و تنها 5/2 طبقه با زیر بنای ۱۰۵/۲۰ × ۱۰۵/۲۰ متر باقی مانده است.
در زمان کشف و قبل شروع حفاری این محوطه، یک تپه بزرگ و مانند یک سبد برعکس برروی زمین بوده است به همین دلیل به نام محلی چغازنبیل معروف شده است. «چُغا» در زبان لری به معنی تپه و «زنبیل» به معنی سبد است، اما نام اصلی این مکان بر اساس کتیبه‌ها و آجرنوشته‌های به دست آمده، به زبان ایلامی ال- اونتاش  (Al Untash) و به زبان اکدی دور اونتا (Dur Untash)  است. چغازنبیل توسط اونتاش ناپیریش پادشاه ایلام و برای ستایش ایزد باستان اینشوشیناک الهه نگهبان شوش ساخته شده است و به نوعی می‌توان یادگاری از تنها دوره سنت چند خدایی در ایران باستان نامید که از میان رفته است.

بافت داخلی دیوارها از خشت و نمای بیرونی با آجر است که برخی از آجرهای بکار رفته در زیگورات، لعاب دار بوده و برخی دیگر دارای تزئیناتی به شکل گل میخ می‌باشند که در نوع خود از زمره قدیمی‌ترین کاشی‌های جهان به‌شمار می‌روند. دور تا دور زیگورات، آجرهایی به خط میخی ایلامی به چشم می‌خورد که خطوط نوشته شده، نام سازنده بنا و هدف از ساخت آن را نشان می‌دهد.

تصفیه‌خانه آب چغازنبیل، در سمت غربی معبد اصلی قرار دارد. رومن گیرشمن، حفار چغازنبیل، اعتقاد دارد که آب مورد مصرف تصفیه خانه از فاصله ۴۵ کیلومتری و توسط کانالی از رودخانه کرخه تأمین می‌شده ‌است. این درحالی است که رودخانه دز، در فاصله ۳ کیلومتری معبد قرار دارد. عدم تأمین آب چغازنبیل از رودخانه دز، به خاطر اختلاف ارتفاع زیاد محوطه چغازنبیل با سطح رودخانه دز، می‌باشد.

زیگورات چغازنبیل از دو معیار برای ثبت یک اثر تاریخی در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو برخوردار است.
«گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا از میان رفته باشد.»
«نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحلۀ مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد.